Incoterms là mười một điều kiện thương mại tiêu chuẩn do Phòng Thương mại Quốc tế ban hành (Incoterms 2020). Chúng quy định ai thu xếp và trả tiền vận chuyển, bảo hiểm và thủ tục hải quan, và điểm chính xác rủi ro mất mát chuyển từ người bán sang người mua. Mọi báo giá trên CANG đều ghi Incoterm để bạn so sánh các chào giá trên cùng cơ sở.
Các điều kiện thường gặp nhất
| Điều kiện | Người bán giao hàng khi… | Người bán trả | Người mua trả |
|---|---|---|---|
| EXW (Giao tại xưởng) | hàng sẵn sàng tại nhà máy | đóng gói | bốc hàng, thủ tục xuất khẩu, toàn bộ vận chuyển, nhập khẩu |
| FCA (Giao cho người chuyên chở) | hàng được giao cho người chuyên chở của người mua tại địa điểm chỉ định | thủ tục xuất khẩu, giao tới người chuyên chở | vận tải chính, bảo hiểm, nhập khẩu |
| FOB (Giao lên tàu) | hàng được xếp lên tàu tại cảng đi | thủ tục xuất khẩu, phí cảng, bốc xếp | cước biển, bảo hiểm, nhập khẩu |
| CFR (Tiền hàng và cước) | hàng lên tàu; người bán đặt và trả cước biển | cước tới cảng đích | bảo hiểm, nhập khẩu, vận chuyển nội địa |
| CIF (Tiền hàng, bảo hiểm và cước) | như CFR cộng bảo hiểm tối thiểu | cước + bảo hiểm | nhập khẩu, vận chuyển nội địa |
| DAP (Giao tại nơi đến) | hàng tới địa điểm chỉ định, chưa dỡ | toàn bộ vận chuyển tới nơi đến | thuế nhập khẩu, dỡ hàng |
| DDP (Giao đã nộp thuế) | hàng tới nơi chỉ định đã thông quan | mọi thứ kể cả thuế nhập khẩu | chỉ dỡ hàng |
Lưu ý với CFR và CIF, rủi ro chuyển giao khi hàng lên tàu tại Việt Nam dù người bán trả cước — bảo hiểm rất quan trọng.
Nên dùng điều kiện nào?
Đơn đầu tiên, bạn có đơn vị giao nhận: yêu cầu FOB Cát Lái (nhà máy phía Nam), FOB Hải Phòng (phía Bắc) hoặc FOB Đà Nẵng (miền Trung). Bạn kiểm soát chi phí cước và có thể gom hàng với nhà cung cấp khác. Hầu hết nhà xuất khẩu Việt Nam quen với FOB và báo giá đã gồm phí cảng.
Bạn muốn một giá tới cảng của mình: yêu cầu CIF hoặc CFR tới cảng đích. So sánh phần cước với báo giá của đơn vị giao nhận; khi thị trường cước biến động, giá CIF của người bán có thể gồm biên an toàn.
Bạn muốn giao tận kho mà không lo nhập khẩu: yêu cầu DAP tới kho của bạn. Bạn vẫn trả thuế nhập khẩu và VAT ở nước mình. DDP hiếm gặp với nhà máy Việt Nam vì đòi hỏi họ làm nhà nhập khẩu tại nước bạn; chỉ dùng với nhà xuất khẩu giàu kinh nghiệm hoặc đối tác logistics.
Mẫu và lô hàng không nhỏ: FCA tại nhà máy hoặc sân bay là thực tế; có thể dùng tài khoản chuyển phát của bạn.
Đặc thù Việt Nam
- Các cảng container chính là Cát Lái và Cái Mép – Thị Vải (Nam), Hải Phòng / Lạch Huyện (Bắc) và Đà Nẵng / Tiên Sa (Trung). Ghi rõ cảng cụ thể khi dùng FOB.
- Thủ tục xuất khẩu nhanh (thường trong ngày) khi có hoá đơn thương mại, phiếu đóng gói và, nếu cần, giấy chứng nhận xuất xứ.
- Thuế ưu đãi theo EVFTA, UKVFTA, CPTPP hoặc RCEP phụ thuộc vào chứng nhận hoặc tự chứng nhận xuất xứ cấp tại Việt Nam — hãy yêu cầu trong RFQ bất kể Incoterm.
- Bảo hiểm hàng hoá từ đối tác trên CANG có thể thêm vào mọi điều kiện; mặc định gồm 110% giá trị hoá đơn với CIF.
Đọc báo giá trên CANG
Mỗi báo giá hiển thị: đơn giá, tổng phụ, phí vận chuyển, chiết khấu, tổng, Incoterm và phương thức vận chuyển. Báo giá "CIF Hamburg — 2 × 40HQ" đã gồm cước biển và bảo hiểm; báo giá "FOB Cát Lái" thì chưa. Dùng công cụ yêu cầu logistics để lấy báo giá cước và so sánh chính xác chào giá FOB với CIF.